میرا موراتی پس از جدایی از OpenAI، نخستین مدل هوش مصنوعی خود را به‌صورت متن‌باز عرضه کرد

میرا موراتی، مدیر ارشد فناوری پیشین OpenAI، در سپتامبر ۲۰۲۴ این شرکت را ترک کرد تا مسیر حرفه‌ای مستقلی را در پیش بگیرد. اکنون پس از گذشت نزدیک به دو سال، ثمره این تلاش به ثمر نشسته است. شرکت «تینکینگ ماشینز لب» (Thinking Machines Lab) که توسط او تأسیس شده، از مدل هوش مصنوعی چندوجهی خود با نام «اینکلینگ» (Inkling) رونمایی کرد؛ مدلی که از پایه آموزش دیده و تمامی وزن‌های آن به‌صورت رایگان برای دانلود در دسترس قرار گرفته است.

مسیر پرفراز و نشیب موراتی

در نوامبر ۲۰۲۳، زمانی که هیئت‌مدیره OpenAI اقدام به برکناری سم آلتمن کرد، موراتی که در آن زمان مدیر ارشد فناوری بود، به‌عنوان مدیرعامل موقت منصوب شد. پنج روز بعد، با بازگشت آلتمن به سمت خود، موراتی دوباره به جایگاه پیشین بازگشت، اما حدود ۱۰ ماه بعد برای همیشه از این شرکت جدا شد و در فوریه ۲۰۲۵ «تینکینگ ماشینز لب» را بنیان نهاد.

این شرکت پس از تأسیس، مدتی در سکوت خبری به فعالیت پرداخت و در ژوئیه ۲۰۲۵ موفق شد با جذب ۲ میلیارد دلار سرمایه، به ارزش‌گذاری ۱۲ میلیارد دلاری دست یابد. این دور از سرمایه‌گذاری که توسط «اندریسن هوروویتز» و با مشارکت شرکت‌هایی نظیر انویدیا، اکسل، سرویس‌ناو، سیسکو، ای‌ام‌دی و جین استریت انجام شد، یکی از بزرگ‌ترین دورهای سرمایه‌گذاری اولیه (Seed Round) در تاریخ سیلیکون‌ولی محسوب می‌شد. با این حال، گزارش‌های نوامبر ۲۰۲۵ حاکی از تلاش این شرکت برای جذب سرمایه جدید با ارزش‌گذاری ۵۰ میلیارد دلاری بود که این مذاکرات تا ژانویه ۲۰۲۶ به بن‌بست رسید.

اینکلینگ چیست؟

اینکلینگ یک مدل «ترکیب متخصصان» (Mixture-of-Experts) است؛ معماری خاصی که در آن برای هر ورودی، تنها بخشی از شبکه فعال می‌شود تا سرعت استنتاج بدون کاهش عمق مدل حفظ شود. این مدل با ۹۷۵ میلیارد پارامتر کل (که ۴۱ میلیارد آن در هر لحظه فعال است)، بسیار حجیم بوده و اجرای آن روی سیستم‌های شخصی امکان‌پذیر نیست.

این مدل چندوجهی، متن، تصویر و صوت را می‌پذیرد و از پنجره متنی یک میلیون توکنی (معادل حدود ۷۵۰ هزار کلمه) پشتیبانی می‌کند. اینکلینگ بر روی ۴۵ تریلیون توکن شامل متن، تصویر، صوت و ویدیو پیش‌آموزش دیده است.

موراتی در شبکه اجتماعی X نوشت: «اینکلینگ، نخستین مدل ماست که از پایه آموزش دیده و وزن‌های آن به‌صورت متن‌باز و قابل تنظیم در پلتفرم تینکر (Tinker) در دسترس است.» آموزش از پایه برای جامعه متن‌باز اهمیت بسیاری دارد؛ چرا که می‌تواند گزینه‌ای جایگزین برای توسعه‌دهندگان غربی باشد که به دلیل ملاحظات امنیتی، تمایلی به استفاده از مدل‌های آسیایی ندارند، اما به دلیل تمرکز شرکت‌های بزرگ غربی بر مدل‌های بسته، ناچار به استفاده از آن‌ها بودند.

وزن‌های کامل این مدل تحت مجوز «آپاچی ۲.۰» و بدون هیچ محدودیتی در «هاگینگ فیس» (Hugging Face) منتشر شده است.

عملکرد در بنچمارک‌ها

برتری اصلی اینکلینگ در وظایف عاملیت‌محور (Agentic tasks) نمایان است. در بنچمارک MCP Atlas که توانایی هوش مصنوعی در انجام وظایف دنیای واقعی را می‌سنجد، اینکلینگ امتیاز ۷۴.۱ درصد را کسب کرده که نزدیک به ۳۰ واحد بالاتر از مدل «نِموتورن ۳ اولترا» انویدیا است. همچنین در آزمون SWE-Bench Verified که توانایی حل خودکار باگ‌های نرم‌افزاری در گیت‌هاب را می‌سنجد، اینکلینگ با امتیاز ۷۷.۶ درصد، از امتیاز ۷۰.۷ درصدی نموتورن پیشی گرفته است.

تینکینگ ماشینز این مدل را به‌عنوان یک هوش مصنوعی «جامع و همه‌فن‌حریف» معرفی می‌کند که در حوزه‌های مختلف، کیفیت عملکرد خود را فدای یک تخصص خاص نمی‌کند.

با این حال، مدل‌های چینی همچنان در برخی حوزه‌ها پیشتاز هستند. برای نمونه، مدل GLM 5.2 شرکت Z.ai در بنچمارک کدنویسی Terminal Bench 2.1 امتیاز ۸۲.۷ درصد را در مقابل امتیاز ۶۳.۸ درصدی اینکلینگ کسب کرده است. همچنین مدل Kimi K2.6 در آزمون استدلال علمی در سطح دکتری پیشتاز است.

تینکینگ ماشینز نیز اذعان دارد که اینکلینگ قوی‌ترین مدل موجود در جهان نیست؛ اما این مدل، توانمندترین مدل با وزن‌های باز است که تاکنون توسط یک آزمایشگاه غربی ساخته شده است. اکنون توسعه‌دهندگانی که به دلایل قانونی یا امنیتی نمی‌توانند از مدل‌های ساخته‌شده در پکن استفاده کنند، جایگزینی واقعی در اختیار دارند.

علاوه بر این، در بنچمارک «فورتس» (FORTRESS) که میزان مقاومت مدل در برابر درخواست‌های مخرب را می‌سنجد، اینکلینگ با کسب امتیاز ۷۸.۰ درصد، بالاترین جایگاه را در میان تمامی مدل‌های با وزن باز به خود اختصاص داده است.

در کنار اینکلینگ، شرکت تینکینگ ماشینز پیش‌نمایشی از «اینکلینگ-اسمال» (Inkling-Small) را نیز ارائه کرد؛ مدلی با ۲۷۶ میلیارد پارامتر کل که در اکثر بنچمارک‌های استدلالی با مدل بزرگ‌تر برابری می‌کند. وزن‌های این نسخه پس از تکمیل آزمایش‌ها منتشر خواهد شد.